Modern sanatın gelişmesine yaptığı katkılar ve etkisi nedeniyle çoğu zaman modern sanatın babası olarak anılmıştır. Empresyonizmin sınırlayıcı karşı-biçimciliğini yıkarak Kübizmin doğuşuna zemin hazırlamıştır. Empresyonizm ile kübizm arasında bir köprü oluşturmuştur.

Hayatı ve çalışmaları

Cézanne 19 Ocak 1839′da Aix-en-Provence’ta doğmuş ve orada okula gitmiştir. Babası Louis-Auguste Cézanne, halı fabrikatörü, annesi aynı işte çalışan bir işçi kızdı. Louise-Auguste, kısa sürede zengin olarak bankerliğe atıldı.

Paul, 1849′da önce St. Joseph okuluna, sonra 1852′de buradan alınıp Aix’deki Bourbon Koleji’ne gönderildi. Paul, oldukça parlak bir öğrenciydi, eski Yunanca, Latince, Tarih ve Matematik derslerinde ödüller alıyordu.

Cézanne’ın hayatının büyük bir bölümü üzerinde, çok güçlü ve ezici bir kişiliği olan babasının baskısı, kendisini daima hissettirdi. Resme olan düşkünlüğüne rağmen babasının zoruyla, 1856′da girdiği Aix Resim Okulu’nu iki sene sonra bırakıp Aix Hukuk Okulu’na girdi.

Cézanne, toplumdan kaçan, asık suratlı, hırslı ve zaman zaman öfke ve umutsuzluk bunalımlarına kapılan biri olarak görülüyordu. Bu dönemde herşeye rağmen iki yakın arkadaşı oldu, bunlardan biri sonradan ünlü realist yazar diye ün yapacak olan Emile Zola, diğeri ise sonradan mühendis olan Baptistin Baillle adında bir gençti. Üç arkadaş, vakitlerinin çoğunu Aix çevresindeki kırlarda, dağcılık, yüzme ve avcılıkla geçiriyorlardı. Ayrıca şiir ve resimden söz ediyor, bohem hayatın zevkini çıkarıyorlardı. Cézanne’ın hayatında ve sanatında, bu dönem oldukça etkili oldu.

1859-1861 arasında hukuk okurken resim dersleri almıştır.Babasının baskısını, verdiği çetin mücadele sonucunda yıkan Cézanne, 1861 mayısında, resim öğrenimi görmek için çocukluk arkadaşı Emile Zola’nın yanına, Paris’e taşındı. Bir çeşit sanat okulu olan Académie Suisse ‘e girdi, ama yaşadığı başarısızlık ve cesaret kırıklıkları sonucu altı ay sonra babasının Aix’teki işinin başına döndü.

Burada bütün zamanını resme ayırmıştır ve Salon’a gönderdiği bütün tabloların geri çevrilmesine karşın resim çalışmalarını sürdürmüştür. Eski İtalyan ustalarının yapıtlarını kopya ederek, portreler, natürmortlar ve bazen de manzara resimleri yapmıştır. Ne var ki buna daha fazla dayanamayarak, 1862 yılının kasım ayında yeniden Paris’e, akademiye döndü. İsviçre Akademisi’nde ve Louvre’da çalıştı. Renoir, Pissaro, Sisley, Guillaumin gibi sanatçılarla tanıştı. Delacroix, Courbet, Manet’ye karşı hayranlık duydu.

Paris Salon jürisi Cézanne’in eserlerini gösterime sunmayı 1864′den 1869′a kadar her sene reddetmiştir. 1863′te jürinin ön yargılarına o kadar çok sanatçı karşı çıktı ki, İmparator, eserleri reddedilen sanatçılar için “Reddedilenler Sergisi” diye anılan bir sergi düzenletti. Cézanne da bu sergiye katıldı.

Bu nedenle Cézanne tablolarını ilk kez, Paris Salon tarafından reddedilmiş eserlerin gösterime sunulduğu Salon des Refusés’de 1863 yılında gösterime sunmuştur. Ama bir kez dışında eserleri sergiye kabul görmedi.

Salon’un kabul kurallarından birine göre, her jüri üyesi öğrencilerinden birinin tablosunu sergiye alabilirdi. Cézanne’ın yakın dostlarından Guillemet, bu kuraldan yararlanarak Cézanne’ın bir tablosunu sergiye kabul ettirdi. Yaşamı boyunca eserlerini nadiren gösterime sunmuş, sakin bir hayat yaşamış, belli başlı birkaç konuda resim yapmayı tercih etmiştir.

Bu dönemde yaptığı çalışmalar arasında Ressamın Babası, Zenci Scipio (1865, Sao Paulo Müzesi), Louis-Auguste Cezanne’in l’Evenement’i Okurken Portresi (1866), Pamuk Takkeli Adam (1865-67), Ressam Achille Emperaire’ın Portresi (1866), Zola’yı Okuyan Paul Alexiş (1869), Hasır Şapkalı Boyer’ın Portresi (1869-70) ve Magdalen ya da Elem (1866-68) adlı resimleri, Siyah Mermer Saat (1869-70, özel kol., Amerika) ve Teneke Çaydanlıklı Natürmort (1869-70) adlı natürmortları ve Estaque’da Eriyen Karlar (1870) ve Şarap Pazarı (1872) adli manzaraları sayılabilir. Bu eserlerde kalın renk katları ve siyah gölgeler dikkati çeker. Siyah, kahverengi, gri ve Prusya mavisinin ağır bastığı köyü ve kasvetli renklere ek olarak alışılmadık bir beyaz renk kullandığı görülür.

Cezanne’in Empresyonistlerle ve özellikle İsviçre Akademisi’nde tanıştığı Pissarro ile olan dostluğu onun dönük renkleri bırakarak Empresyonistlerin parlak, açık tonlu renklerini kullanmasını sağlamıştır. Kalın renk katmanları tekniğinden vazgeçip hafif fırça vuruşlarıyla noktalama yöntemine yönelmiş, pıhtılaşmış gibi görünen yüzeyler kullanmıştır.

1872-82 yılları arasındaki bu dönem Cezanne’in Empresyonist dönemidir. Modern Bir Olympia (1873), Asılmış Adamın Evi (1873, Louvre Müzesi, Paris), Yidizciçekleri (1875), Kırmızı Koltuklu Madame Cezanne (1877, özel kol., Amerika), Victor Chocquet’nın Portresi (1876-77), L’Estaque (1878-79, Louvre), Pontoişe’da Cote dü Jalais (1879-82) Kavaklar (1879-82) ve Maincy Köprüsü (1879, Louvre) gibi birçok ünlü eseri bu döneme aittir.

Cezanne’in izlenimciliğin kurallarından ayrılan sanatı hızla, daha yalıncı ama daha çok işlenmiş ve yapıya daha çok önem veren bir tutuma doğru gelişti. Tarzını düş gücünden ve gözlemlerinden kaynaklanan ögelerle zenginleştirdi. Desen güclülügü ile renklerin anlatım duyarlılığını birleştirdi. Klasik perspektif kurallarına pek uymayan Cezanne’in tutumu sonradan büyük ölçüde etkilediği Kübistlere öncü oldu.

Bu arada 1886 yılında Emile Zola ile L’Oeuvre isimli romanı yüzünden araları açıldı. Cézanne, Hortense Fiquet adında güzelliği ile ün salmış ve çıplak modellik yapan bir kadınla ilişki kurdu ve 1862 yılının ocak ayında ondan Paul adında bir çocuğu oldu. Babasının, bir metresi olduğunu öğrenip öfkeden küplere bineceğini düşünerek korku içinde yaşadı.

Cézanne’ın babasına karşı beslediği korku ve nefret, hayatını ve insan ilişkilerini derinden etkiledi. İnsanlarla kolay kolay ilişki kuramıyordu hatta kendisi için şöyle demişti: ” Ben tek başıma kalmak için yaratılmışım. Böylece, hiç olmazsa kimse bana kanca atamaz.” Bu cümleyle kişiliğini kısaca anlatmaktadır: Sert, kaba, bilerek hoyrat davranışları ile kendisini koruyan bir kabuğa bürünmekteydi.

Hayatta güvendiği tek insan, babasıyla olan çekişmelerinde ara buluculuk yapan annesiydi. Karısının Portreleri, Mavi Vazo ve Sepetli Natürmort (Louvre) Kırmızı Yelekli Çocuk (18900-95), Cezveli Kadın (1890-95, Louvre) ve Kağıt Oynayanlar (1890 yıllarında çeşitli versiyonları), Gustave Geffroy’un Portresi (1895) ve Bir Soytarı adlı tablolarıyla sanatı dengeye ve yetkinliğe ulaştı.

Çalışmalarında derinliği kaldıran sanatçı katlama bir perspektif uyguladı. Peppermint Lisesi, Elmalar ve Portakallar (1895-1900, Louvre) gibi natürmortları bu yönelisi vurgulayan başlıca yapıtlardır.

Sanatçının son on yıllık dönemi lirik dönemi olarak bilinir. Bu dönemde belli bir lirizme ve daha özgür fırça vuruşlarına yönelerek gösterişli ve cüretkar yapıtlar verdi. Aynı zamanda daha hızlı bir yöntem olan suluboya tekniğini de kullanıyordu.

Eserlerinde henüz başlamakta olan kübizme özgü kesin akılcı yaklaşımın belirtileri seçilir. Aynı zamanda renkleri ve biçimleri lirik bir anlayışla kullanan Fovist akımın özellikleri de göze çarpar. Sainte-Victoire Dağı, Annecy Gölü (1896), Bibemuş’daki Kayalar ve Dallar (1904) ve Kara Sato (1904-06) adlı tabloları bu tarz çalışmalardır.

Son yıllarında sanatçı, o dönem resmini sorgulamayı cesaretle ileri götürdü, derinlik elemanını resminden kaldırarak geometrik biçem arayışına yöneldi. Bu yaklaşımı, modern sanatın ilk akımları olarak kabul ediler fovizm ve kübizm için çıkış noktası oldu ve Cézanne, modern sanatın babası olarak kabul gördü. Picasso’nun, kübizmde çıkış yaptığı Avignon’lu Genç Kızlar adlı tablosunda, Cezanne’ın Les Grandes Baigneuses-Yıkanan Kadınlar (1902-06) tablosunun etkileri görülmektedir.

Yaşamının son yıllarında gerçekleştirdiği Les Grandes Baigneuses-Yıkanan Kadınlar (1902-06) adlı tablosuyla Cezanne’in sanatı doruk noktasına ulaşti. Bu tablo, ritmik kompozisyonu, kesin hatlarla üst üşte konulmuş düzlemleri ve resmin bütününün taşıdığı uyumla görkemli bir eserdir ve Picasso’nun hemen hemen aynı zamanlarda yaptığı Avignon’lü Genç Kızlar adlı tablosunu anımsatır.

Cezanne’in yapıtları, özellikle 1907′de Paris’te açılan Salon d’Automne’dan sonra XX. yy. resminin en önemli kaynakları arasında sayıldı. Cezanne, sonradan modern resmin doğmasına yol açacak olan fovlar, kübistler ve soyut sanatçılar gibi yeni kuşağı büyük ölçüde etkiledi.

Cézanne, 1906′da fırtına esnasında dışarıda resim yaparken rahatsızlanmış, bir hafta sonra, 22 Ekim’de zatürreden vefat etmiştir. 20. yüzyıl modernistlerine göre Cézanne modern resmin babasıdır.

NOT: Yazıya 100 adet yeni resim eklenecektir. O nedenle tekrar ziyaret etmenizi öneririz.

Bu yazı toplamda 29065, bugün ise 15 kez görüntülenmiş.

Date/Time : 10 December – 2 January 2009
Type : Painting Exhibition
Hayri Agan’s painting exhibition will be visited between 10th December and 2nd of January 2010 at Casa Dell Arte Gallery, Istanbul.

Hayri Ağan

1983, Trabzon.
2001, Trabzon Anadolu Güzel Sanatlar Lisesi.
2005, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, Güzel Sanatlar Fakültesi, Resim Bölümü, Neş’e Erdok Atölyesi.
2006, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Resim Bölümünde Araştırma Görevlisi olarak çalışmaktadır.
2008, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Resim Bölümü, Yüksek Lisans Programıni bitirdi.

KARMA SERGİLER

2003 İpek-Ahmet Merey Resim Sergisi, Osman Hamdi Salonu/İstanbul
Türk Kalp Vakfı Resim Sergisi, Devlet Güzel Sanatlar Galerisi Resim Heykel Müzesi/İstanbul
Zonguldak Kültür Sanat Resim Sergisi/Zonguldak
2004 Türk Kalp Vakfı Resim Sergisi, Devlet Güzel Sanatlar Galerisi Resim Heykel Müzesi/İstanbul
İpek-Ahmet Merey Resim Sergisi, Osman Hamdi Salonu/İstanbul
65. Devlet Resim Heykel Sergisi / Ankara
Deniz Kuvvetleri Komutanlığı 8. Geleneksel ‘Deniz’ Konulu Resim Yarışması Sergisi/Deniz Müzesi Sanat Galerisi/İstanbul
30. Trabzon Sanatçıları Geleneksel Plastik Sanatlar Sergisi / Trabzon15.  Sanat Fuarı TÜYAP / İstanbul
2005 Türk Kalp Vakfı Resim Sergisi, Devlet Güzel Sanatlar Galerisi Resim Heykel Müzesi/İstanbul
66. Devlet Resim Heykel Sergisi / Ankara
31.  Trabzon Sanatçıları Geleneksel Plastik Sanatlar Sergisi / Trabzon
15. Sanat Fuarı TÜYAP / İstanbul
İpek-Ahmet Merey Resim Sergisi, Osman Hamdi Salonu/İstanbul
Osman Hamdi Bey Resim Yarışması Sergisi/Gebze/İzmit
2006 Nuri İyem Resim Yarışması/Evin Sanat galerisi/İstanbul
16. Sanat Fuarı TÜYAP
2007 Nuri İyem Resim Yarışması /Evin Sanat galerisi/istanbul
Sofya-İstanbul MSGSÜ GSF Öğretim Elemanları Sergisi/Sofya
17. Sanat Fuarı TÜYAP / İstanbul
Art-İstanbul Sanat Fuarı, Antrepolar /İstanbul
2008 Casa Dell’Arte Galeri Karma Sergisi, İstanbul
2008 Casa Dell’Arte Galeri Karma Sergisi, Bodrum

KİŞİSEL SERGİ

2006 Devlet Güzel Sanatlar Galerisi / Trabzon
Akademililer Sanat Merkezi / İstanbul

ÖDÜLLER

2004 16. Türk Kalp Vakfı Resim Yarışması / Üçüncülük Ödülü
2005 İpek-Ahmet Merey Resim Yarışması / Başarı Ödülü
2006 6.Şefik Bursalı Resim Yarışması / Ankara
2006 Deniz Kuvvetleri Komutanlığı 9. Geleneksel ‘Deniz’ Konulu Resim Yarışması Sergisi/Deniz Müzesi Sanat Galerisi/İstanbul

Bu yazı toplamda 717, bugün ise 1 kez görüntülenmiş.

1584’te Bergamo’lu bir ressam olan Simone Peterzano’nun yanına 4 yıllığına çırak olarak girmiş, ilk deneyimlerini Lotto ve Giovanni Girolama Savoldo (1480-1548) gibi sanatçıların yaptılarını incelemekle kazanmış, Tiziano’nun öğrencisi iken Venedik Okulu’yla da ilişki kurmuştur.

Roma’da çalıştığı dönem yapıtları dramatik bir anlatım sunmayan kendi portreleri ve ölü doğa resimleridir. Bunlarda güçlü bir ışık gölge kullanılmış ve ayrıntıları özenle betimlemiştir.

Caravaggio’nun gerçekçi doğalcılığının ilk kez bütünüyle ortaya çıktığı yapıt Roma’daki S. Luigi dei Francesci Kilisesi’nin Contarelli Şapeli’ndeki Aziz Matta’nın yaşamını konu alan bir dizi resimdi. Bu, Aziz Matta ve Melek, Aziz Matta’ya Çağrı ve Aziz Matta’nın Şehit Edilmesi konulu üç resimden oluşan görkemli bir tasarıydı. Altarın üzerine yerleştirilmesi düşünülen Aziz Matta ve Melek’in ilk biçimi S. Luigi dei Francesci’nin o güne değin bir azizin böyle canlandırıldığını görmemiş rahiplerine o kadar ters geldi ki, resmin yeniden yapılmasını istediler.

İncil yazarlarından biri olan Aziz Matta resimde sıradan bir işçi ya da rençber görünümündeydi.; ayağını resmin dışına çıkıp insanın yüzüne gelecekmiş gibi uzatmış, kaba bir biçimde bacak bacak üstüne atmış olarak betimlenmişti. İncelikten yoksun melek figürü ise cahil birisine yol gösterircesine azizin elini zorla kitaba doğru bastırır gibiydi. Kilise ileri gelenleri Caravaggio’nun sıradan bir kişiyi yüceltirken gerçekte Aziz Matta’yı sokaklardan kurtaran İsa’ya öykündüğünü kavrayamamışlardı.

Yaşadığı dönem:

Caravaggio, Otuz Yıl Savaşları döneminde yaşamıştır. Barok önceleri, kuyumculuk dilinde düzensiz ve acayip biçimli taş ve incileri niteleyen bir kelime olarak kullanılmıştır. Önce İtalya’da doğmuş, daha sonra Avrupa’ya ve hatta, Latin Amerika’ya kadar yayılmıştır. Karşı-reform hareketini benimseyen sanatçılar eserlerinde dini coşku ve heyecanın yaratılmasına çalışmışlardır. Dini atmosfer dışındaki alanlara da yönelmişlerdir.

Rönesansın denge ve uyum konusunda eriştiği ölçüden çok, maniyerizm’de beliren abartı ve hareketlilik hakimdir. Işık, gölge oyunlarına dayanarak heykel, resim ve mimarinin kaynaştırıldığı tüm sanat anlayışı getirilmiştir. Çiçek, meyve gibi nesnelerin belli bir düzende ele alındığı ölü tabiyat (natürmort) türü bu dönemde ortaya çıkmıştır.

Bu dönemin ünlü sanatçıları, Caracci, Caravaggio, Vermeer, Velazquez, Rubens ve Rembrandt’tır. Her ne kadar barok denilen anlayış ve stil 16. yüzyıldaki bazı sanatçılarda görülse de, esas itibariyle kilisenin önderlik ettiği karşı-reform hareketi içerisinde ortaya çıkıp geliştiği kabul edilir. Gerçekten de, 18. yüzyılda birçok Katolik Avrupa ülkesinde mimar, heykeltıraş ve ressamları teşvik eden, onların kutsal amaca yönelik nitelikteki eserlerinin müşterisi olan; kral ya da prenslerden önce kilisedir.

Bu yazı toplamda 839, bugün ise 1 kez görüntülenmiş.

Fransa ve İtalya’ da bulunduktan sonra 1551′ de ressam loncasına “usta” olarak kabul edileceği Antwerp’ e geçti. 1552’de İtalya ve Sicilya’ya, 1553’te Roma’ya gitti. Bu geziler sırasında ilk manzara resimlerini yaptı. Bir süre yaşadığı Roma’da Giulio Clovio adlı tanınmış minyatürcüyle birlikte çalıştı. Sanatçı 1556 yılından sonra öğretici ve ahlakçı konulara ağırlık verdi. Bu yapıtlarında o dönemde çok yaygın olan düşsel ve grotesk üslubu kullandı.

1558 yılından sonra Bruegel kendini tümüyle yağlıboya resmine verdi. Hollanda Atasözleri, Karnaval ile Büyük Perhiz Arasındaki Savaş ve Çocuk Oyunları adlı eserleri önemli örneklerden oldu.

Bruegel 1563 yılında Coecke’nin kızı olan Mayken Coecke’yle evlenerek Brüksel’e yerleşti. Anversli zengin bir koleksiyoncu olan Nicleas Jonghelinck, 1566’ya değin Bruegel’in 16 tablosunu satın alarak sanatçının en büyük koruyucusu oldu.

Sanatçı 1564-1565 yıllarında İtalya sanatının özellikle de Raffaello’nun etkisinde kalarak resimlerindeki figürlerin sayısını azalttı.

1565’te ünlü Ayların Ekmeği adlı dizisiyle yeniden manzara resimlerine döndü.

İyi bir gözlemci olan Bruegel, hayattaki her ayrıntıyı saptayarak çeşitli resimlerinde ve oymabaskı dizilerinde kullandı.

Sanatçının resimleri Erdemler adlı iki oymabaskı dizisinde olduğu gibi dinsel nitelik taşımakla birlikte, din dışı toplumsal yergileri konu alan yapıtlar da verdi.

Bruegel’in 16.yüzyıldaki yapıtlarında, Flaman manzara geleneğinden ve Tiziano ile öbür Venedik manzara resimlerinden çok şey aldığını ama bu etkilerin tümünü aşabilmiş bir manzara ressamı olduğunu ortaya koydu.

Ressamdan günümüze kesin bilinen elli kadar tablo kaldı. Yapıtlarının büyük bir bölümü özellikle suluboya çalışmaları kayboldu.

9 Eylül 1569′ da Brüksel’ de öldü. Her ikisi de daha sonra ressam olan iki oğlu vardır. Ancak babaları öldüğünde çok küçük olduklarından ondan eğitim alamamışlardır.

Sanatçının eserlerinde sıkça rastlanan tema savaslar, yıkımlar, perişan insanlar ve bu dönemlerdeki dayanışma çabalarıdır. “Ölümün zaferi”yle insanlığa ve olup bitene tepkisini koyarken, neredeyse hepimizin aynı çocuk oyunlarıyla büyüdüğümüzü anımsatan olgunluk dönemi resimlerinden “Çocuk oyunları” bizi ortak saflığa davet eder.

Başlıca Yapıtları: Havarilere Görünen İsa, Taş Ameliyatı, Hollanda Atasözleri, Karnaval ile Büyük Perhiz Arasındaki Savaş, Ölümün Zaferi, Çocuk Oyunları, İkarus’un Düşüşü, Babil Kulesi, Kralların Bağlılık Sunuşu, Çarmıha Gidiş, Hasat, Karda Avcılar, Karanlık Gün, Sürgünün Dönüşü, Köylü Dansı, Tembeller Ülkesi, Kuş Yumurtası Hırsızı, Darağacında Saksağan, Körlerin Meseli, Buz Üstünde Kayanlar, Betlehem’de Nüfus Sayımı, Düğün Şöleni.

Bu yazı toplamda 433, bugün ise 0 kez görüntülenmiş.

Kompozisyonun odağını denizin köpükleri üstündeki bir istiridye kabuğundaki Venüs oluşturmaktadır. Yukarıda solda iki allegorik figür yer almaktadır. Bunlar nefesleriyle denizi dalgalandıran Batı rüzgârları Zephyros ile Çiçekler Tanrıçası Flora’dır. Sağda ise ağaçların yer aldığı bir tabiat görünümü içinde çiçekli elbisesiyle Venüs’ü karşılayan bir Horai tasvir edilmiştir.

Kuruluş şeması “İlkbahar Allegorisi’ne benzer bir şekilde burada da üçgen çatıya göre şekillendirilmiştir ve yapıtın ana ekseni üzerinde Venüs yer almaktadır.

Sanatçı, resmi bir yüzey sanatı niteliğine büründürerek, kendine özgü bir desen anlayışıyla, çizgilerin ince, zarif ve ahenkli ritmiyle kompozisyonda birlik ve bütünlüğü sağlamış ve biçim ile içeriği en anlamlı bir biçimde kaynaştırmak suretiyle mesajın açık ve çarpıcı bir etkisellikle seyirciye iletilmesini hedeflemiştir.

İkonoloji: Boticelli’nin belki de en ünlü yapıtı olan tablo, tüm zamanların ve çağının en tanınmış yapıtları arasında yer almaktadır. İlk bakışta da anlaşılabileceği gibi, Klasik Mitoloji’de bahsi geçen bir konunun görsel ifadesidir. Fakat dikkatli bir incelemeyle yapıtın çağdaşı olan –Neo Platonist- düşünceden etkiler almış ilginç bir yorumlanış biçimi ve ard anlamları olduğu fark edilmektedir.

Boticelli genç yaşta Fra Filippo Lippi’nin yanına girerek resim, desen ve geometri öğrendi. İlk yapıtlarından olan Guc, Judith ve Holofernes’de (1472, Floransa, Uffizi Galerisinde) Lippi’nin ve Lippi’den sonra yanlarında çalıştığıi Antonio Pollaiolo ve Verrocchio’nun etkileri görülür.

1470 yılında daha ilk tablolarıyla büyük ün kazandı. Özellikle Kahinlerin Tapınması (Uffizi) ve Madonna (Louvre Müzesi) bunlar arasında sayılabilir. 1481′de Papa Sixtus IV tarafından Roma’ya davet edildi ve Roselli, Ghirlandaio ve Perugino ile birlikte Sistina Capellasının süslemesinde çalıştı. Burada Musa’nin yaşamını canlandıran 3 fresk ile İsa’nın Igvası’nı yaptı. Bu eserlerinde zengin ayrıntılar görülür.

1480-1490 yıllarında, olgunluk döneminde Floransa’da Lorenzo de Medici’nin korumasında sanat çalışmalarını sürdürdü. Bu dönemde La Primavera-İlkbahar (1478), Venüs’ün Doğuşu (1484, Uffizi), Mars ve Venus, Minerva ve Kentauros (1485, Uffizi, Floransa) gibi konusunu mitolojiden alan başyapıitlar gerçekleştirdi. Bu arada, kiliseler, dinsel dernekler icin tablo siparişleri aldı. Meryem’in Taç Giymesi (1488, Uffizi) bunlardan biridir. Daha sonra zarif ve özgün kompozisyonlar içeren bir dizi Madonna resmi gerçekleştirdi. Bunlar arasında Şamdanlı Madonna (Berlin), Magnificat Madonna’sı (1485, Uffizi) ve Narli Madonna (1487, Uffizi) sayılabilir.

1491 yılında tanıştığı Savonarola’dan ve vaazlarından büyük ölçüde etkilendi. Son yapıtlarında bu vaazların yarattığı çelişkilerin etkileri görülür. Pieta (1498, Munih Pinakothek’i), Çarmıh’a Geriliş (Cambridge, ABD), İsa’nın Doğumu (1500, Londra) bu eserler arasında sayılabilir. Ayrıca yoğun anlatım gücü ve güçlü desenlerle İlahi Komedya’yı resimlemiştir.

Botticelli, Rönesans resim sanatının gelişmesinde büyük rol oynamıştır. Kendisini deliliğin sınırına sürükleyen kaygısı, sanatına yön verdi. Uçucu ve coşkulu figurler çizmiştir. Ayrıca hastalık derecesine varan zerafet duygusu eserlerine kendine özgü şiirimsi bir hava verir. Yapıtlarında hareket ve duruşun inceliği, ince uzun bedenli, uzun boyunlu ve yüzünde ciddi bir ifade taşıyan kadının zarifliği zengin bir doku oluşturur. Dinsel konulu tablolar yapmış olsa da Botticelli, dinsel bir ressam değil güzelliğe tutkun bir ressam olmuştur.

Bu yazı toplamda 450, bugün ise 1 kez görüntülenmiş.

Hieronymus Bosch, yaklaşık 1450 yılında, bugünkü Hollanda sınırları içinde kalan Den Bosch’da doğdu. Ailesi van Akenler, uzun süredir sanatla uğraşıyorlardı. Bosch’un babası Anthonis, dedesi Jan ve dört amcasından üçü de ressamdı. Fresk yapımı, ağaç heykelleri yaldızlamak ve kent katedrali için dinsel duvar süslemeleri, ailenin geçim kaynağıydı.Bosch’un gençlik yıllarına dair az şey bilinse de ilk sanat eğitimini aile atölyesinde aldı.

Ressamın takma ad kullanması, Felemenk’te yaygın bir gelenekti, ayrıca kendini ailesinden ayırt etmek de istemişti.Bosch’un resimlerindeki karanlık bilinçaltı görüntüleri, çağının çok ilerisinde alışılmadık bir üsluptadır. Fakat resimlerindeki dehşet verici gizemli sahnelerin aksine Bosch, oldukça düzenli ve görünürde toplumla uyum içinde bir hayat yaşadı.1480′de zengin ve aristokrat bir ailenin kızı Aleyt Goyaertsvan der Meervenne ile evlendi. Bu evlilik Bosch’un tutucu ve dışa kapalı toplumu içindeki statüsünün yükselmesini sağladı.

1486′ya gelindiğinde ise Bosch’un adı, ” Meryem Ana Kardeşlik Örgütü”nün kayıtlarında ’seçkin üye’ sıfatıyla geçer. 1488′den itibaren Kardeşlik Birliğinin yıllık kuğu şölenlerinde zamanının tek tescilli ressamı olarak bir çok sipariş aldı ve ünü ülke sınırlarını aştı.9 Ağustos 1516′da Kardeşlik Birliğinin usulüne göre yapılan cenaze töreniyle toprağa verildi. Bosch’un ailesi, atölyesi ve Kardeşlik Örgütü arasında paylaştırdığı yaşamını bozacak hiçbir dramatik olaya yer yoktur.

Resimlerindeki gerçeküstü sahnelerin kaynağı, içinde yaşadığı flaman toplumunun kültüründe ve yaşam biçiminde yatmaktadır.15. ve 16. yüzyıl Kuzey Avrupa halkı genelinde cahil ve sofu insanlardı. Ama kapalı yaşamlarının içinde yine de eğlenceye ve mizaha düşkündüler. Şenlikler ve geçit törenleri genç Ortaçağ insanlarının yaşamlarında önemli bir yere sahipti. Her yıl ‘ahmaklar şenliği’ düzenlenir ve günlerce sokaklarda her türlü tabunun geçici olarak kaldırılmasıyla kutlanan karnavallar düzenlenirdi.Doğal afetlerin özellikle de sellerin sıkça yaşandığı bu topraklarda korku ile sindirilmiş sessiz bir yaşam sürmekteydi. Dolayısıyla bu toplu bilinçaltı Bosch’un sanatına da yansıdı.Ressamın eserlerindeki ironi ve gizli simgeler, görünenin ardında başka gerçekleri ve zıtlıkları vurgular. Bu yüzden de resimleri oldukça gizemli ve karanlık bulunmuştur. Hatta ressamın, Ortaçağın hetorojen kültürüne açık fikirli yaklaşımı geleneksel ikonografinin baskın olduğu eserlerinde, dinsel temalara saygısız ve şeytani imgeleri, -Meryem Ana Kardeşlik Örgütünün bir üyesi de olsa- 16 yüzyıl Hollanda’sında sayıları giderek artan sapkın mezheplerin ideolojisinden yana olduğu gerekçesiyle suçlanmıştır.

Bosch’un ” Dünyevi Zevkler Bahçesi” adlı eserindeki çıplak figürlerin şehvete düşkünlüğü onun, Özgür Ruh Kardeşlik Birliği’ne bağlı ve cinsel özgürlüğü savunan bir mezhep olan Homines İntelligentiae’nin üyesi olduğunu düşündürür.Bosch’un ilham aldığı kaynaklardan biri de, 15 yüzyılın en önemli kitaplarından biri olan Strasbourglu hümanist Sebastian Brant’ın şiir biçimindeki uzun taşlaması ” Ahmaklar Gemisi”dir. Şiir, günahlar ve manevi huzursuzluklarla çürümüş, hasta bir toplumun zayıflıklarının ve aksaklıklarının alegorisidir.Bir grup deli bir gemiye binip, vaat edilen ‘ahmaklar cenneti’ne doğru denize açılır, gemi en sonunda batmadan önce, bolluk ülkesinin limanına girer ve ahlaksızlığın ve müstehcenliğin konu edildiği sayısız olay anlatılır. Bosch, diğer tüm edebi yorumlardan daha başarılı bir eser yaratarak, gemisini toplumun her düzeyinde delilerle doldurarak, realizmi, metaforu ve alegoriyi, şeytansı ve müstehcen olanla beceriyle harmanlamıştır.

Hayvanlar ise Bosch’un hayal dünyasının başlıca karakterleridir. Egzotik doğu kültürlerinden aldığı hayvan figürlerinin yanı sıra kendi düş gücüyle yarattığı canavarımsı yaratıklar bazı temel kavramları simgeler; Balık canlıyken şehveti, genelde ise günahın göstergesidir. Baykuş, bağlama göre bilgeliği ya da sapkınlığı simgeler, kurbağa ise vücut bulmuş şeytandır.

Hieronymus Bosch’un resim sanatına etkilerine Hollanda’dan Venedik’e kadar Avrupa’nın bir çok yerinde rastlanmıştır. Yapıtlarındaki ironi ve gerçeküstücü anlatım, Bruegel gibi ondan sonra gelen bir çok sanatçıya ilham kaynağı olmuştur.

Bu yazı toplamda 623, bugün ise 3 kez görüntülenmiş.

14 KASIM – 13 ARALIK 2009 tarihleri arasında Harmony Sanat Galerisinde izlenebilir.

Cansen Ercan resmi ile ilgili düşüncelerini şöyle açıklıyor:

“Resmim her zaman dış gerçekliği bozuyor, yüzeyi bölüyor, yeniden düzenliyor. Ortaya koyduğum, nesnel olanla çatışan kurgunun gerisinde kişisel tanıklığımın suretidir.. Desen kendi başına bir “tamamlılık” olarak ele alındığında sanatçının en yalın ve taze, ellenmemiş yanıdır. Gündelik yaşamı içinde anlamını bulan subjektif  damarıdır. Öznel olanın nesnel olanla çatışmasının sonucunda ortaya çıkan kurgunun gerisinde ressamın kişisel tanıklığı resmin inandırıcılığını omuzlar..

Bir ressamın gözlemlerini biriktirme biçimi diğerlerinden farklıdır; ayıklayarak, ekleyerek, çoğaltarak, yeniden düzenleyerek biriktirir ve bir malzeme haline getirir. Bu birikim resimsel, plastik unsurların çevrelediği yüzey üzerinde resim halini alır. Bütün hesaplaşmam bahsettiğim bu resimsellik içinde ortaya koyduğum problemlerde ve o problemleri çözerken sunduğum önermelerdedir. Bu anlamda malzeme dile hizmet eder. Resimsel kaygıların, plastik değerlerin, resmin kendi iç kriterlerinin dışında edebiyata, şiire temel oluşturabilecek unsurları benim işlerimde aramak yanlış olur. Resimlerimde kullandığım unsurların biri diğeri kadar önemlidir. Bazen odak bir peyzajda bir açık lekeye denk gelebilir. Resmin yüzey üzerindeki kurgusuna bağlı olarak yer değiştirebilir. Pozitif ve negatif alanların dağılımı – yüzey üzerine yerleştirilme dinamiği – o resmin matematiğine aittir. Sanatın zeminini titrediği, yapılan çoğu şeyin sanat ortamına sorgusuzca sokulduğu ve destek gördüğü günümüz karmaşasının içinde sanat tarihinin nirengilerini referans alarak ona eklemlenmeye çalışmak ve evrensel sanatsal değerlere sahip kişiselliğe sahip çıkmak önemli benim için. Çalışmayı, devamlığı ve hızı önemsedim. Abartmaktan, aşırı duyarlılıktan çekindim, yerine yalınlığı, yoğunluğu ve azlığı koydum. Tercihim, izleyiciyle resmin kendi elemanları ve plastik değerler üzerinden ilişki kurulmasından yanadır.”

Cansen Ercan 1958’de Kars’ta doğdu. 1982’de ODTÜ Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi – Uluslararası  İlişkiler Bölümü’nden mezun oldu. 1987 yılında Mimar Sinan Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Resim Bölümü Neşet Günal- Neş’e Erdok Atölyesi’ni bitiren sanatçı, çalışmalarını Kuzguncuk’taki atölyesinde  sürdürüyor. Cansen Ercan’ın 2004 yılında Harmony Sanat Galerisi Yayınları’ndan resimlerinden örneklerin yer aldığı bir de kitabı yayınlandı.

Bu yazı toplamda 112, bugün ise 0 kez görüntülenmiş.

1.NEOKLASİZM
Sanatta yeniden ilkçağ unsurlarının ön plana çıkması anlamına gelir. Bu dönemde, eski Yunan ve Roma tarzı tekrar canlandırılmıştır. Bu akım özellikle Barok Sanatı’nın aşırı süslemeciliğine duyulan bir tepkidir.

Neoklasik resim : Yeni tarzın teknik özellikleri, ışığın getirdiği etkilerden uzak, perspektif ve derinlik aramayan, arka plana ağırlık veren -keskinleşen- çizgilerdir. Bu akımın en büyük ustası Jacques Louis David’dir.

2.ROMANTİZM
Romantizm’de sanatçı doğrudan kendisine yönelmiştir. Duyguları, iç dünyası, kendi gücü onun tek kaynağıdır. Bu akımda sanatçının bireysel olarak kendini yorumlaması, kişiliğinin duygusal yanını en iyi biçimde anlatabilmesi onun
başarısıdır. Bu akımın en önemli sanatçıları Fransisco Goya, Theodore Gericault, Eugene Delacroix‘tir.

3.REALİZM
En önemli özelliği, gerçek olanı, gözle görülüp elle tutulanı tıpkı bir ayna gibi ifade etmesidir. Realist sanatçı Courbet “Ben hiç melek resmi yapmadım, çünkü hiç melek görmedim” demektedir. Realist akımın izleyicileri, bir sanatçının zengin ve görkemli dünyasını tasvir etmek yerine dünya erçeklerini gözler önüne sermişlerdir. Bu akımın öncüleri Courbet, Corot, Millet ve Honore Daumier‘dir.

4.EMPRESYONİZM
İzlenimcilik anlamına gelen empresyonizmde sanatçılar dış dünyaya ait olanı; ışığı, renkleri, tepkileri, hüzünleri işlemekte ve yakalanan anlık konuları resmetmektedir. Bu akım ışık ile resim yapma olarak tanımlanmaktadır.  İzledikleri temel kaynak güneştir. Konu ışık yansımaları arasında kaybolmuştur. En önemli temsilcileri Manet, Monet ve Renoir‘dir.

5.POST EMPRESYONİZM
Empresyonizme tepki olarak doğmuştur. Bu akımın temsilcileri ışık oyunlarıyla oluşan gelişigüzel kompozisyonları tekrar düzene koyarlar. Van Gogh, Paul Gauguin, Cezanne ve Seruat bu akımın önemli sanatçılarındandır.

6.FOVİZM
19. yy ikinci yarısında sanata bakış açısı tamamen değişmiştir. Artık sanatçının eserine özgürce sahip olma düşüncesi egemen olmaya başlamıştır. Fovizm’de çiğ ve sert renkler kullanılması bu akımın başlıca özelliğidir. Resim elden geldiğince sade ve temiz boyalıdır. Önemli sanatçıları Henri Matisse, Brague ve Derain’dir.

7.KÜBİZM
Fovizm’den kopan sanatçıların oluşturduğu bir akımdır. Üçüncü boyutu tuvalin üzerine perspektif olmadan getirebilmesi temel özelliğidir. Cisimler parçalanır, öne arkaya katlanır, açılır. Pablo Picasso bu akımın en önemli
öncüsü olmuştur.

8.FÜTÜRİZM
20. yy başlarında, Kübizm’e tepki olarak ortaya çıkmıştır. Bu akım çok az sayıda ressam tarafından benimsenmiştir. Dış dünyayı bir tarafa bırakarak tamamen iç dünyayı tuvale aktarır. Savaşların, hızlı makineleşmenin insanın iç dünyasını, duygularını nasıl etkilediği bu resimlerde rahatlıkla izlenebilir. Umberto Boccioni bu akımın öncülüğünü yapmıştır.

9.EKSPRESYONİZM
Dışavurumculuk anlamına gelen bu akım empresyonizme tepki olarak doğmuştur. Ekonomik sorunlar, siyasi karışıklıklar, sosyal dengesizlikler sanatçiları ekspresyonizme doğru itmiştir. Bu akımın en ünlü sanatçısı Edward Munch‘tır.

10.SOYUT RESİM SANATI

Non-figüratif, Abstre, Non-objektif gibi isimlerle de bilinir. Doğuş yeri Fransa’dır. Soyut resimde, ışık ve rengi kullanarak kompozisyon oluşturma esası vardır. Sanatçılar iç dünyalarını ya da herhengi bir objeyi tuvale aktarırlar. Jackson Pollock, Joseph Albers soyut resim sanatının önemli sanatçılarındandır.

11.METAFİZİK
Varlığın, en genel prensipleriyle, temelindeki ilk nedenleri araştıran bir disiplin anlayışıdır. Fütürizm’in hareketlilik anlayışına bir tepki olarak ortaya çıkmıştır. Resim sanatında hareketliliği reddeder. Sanatçı, akılcılıktan ve mantıktan uzak, tamamen düşlerden oluşan kompozisyonlar oluşturur. Öncüsü Georgia da Chirica olmuştur.

12.DADAİZM
İsmini Fransızca ‘tahta at’ sözcüğünden almıştır. Bu akım sanatçıları alışılagelmiş resim tekniklerini bırakarak gündelik kullanılan kağıt,ağaç gibi eşyaları birbirleri ile birleştirerek ilginç eserler ortaya koymuşlardır. İnsanlığı karamsarlığa, karmaşıklığa, ümitsizliğe iten I. ve II. Dünya şavaşları akımın ortaya çıkmasına neden olmuştur. Akım, çocuksu
heyecanlarla akılcılığı reddeder. dadaistler için mantık sorularının sorulmadığı anlık duyguları yakalamak önemlidir. Hans Arp ve Marcel Duchamp önemli temsilcilerindendir.

13.SÜRREALİZM
II. Dünya savaşından sonra ortaya çıkan bu akım gerçeküstücülük olarak ta adlandırılabilir. Sürrealistler, Freud kuramını sanatla birleştiren ve ilk uygulayanlar olmuşlardır. İnsanın bir anlamda anlık ruhsal çelişkileri, karşı çıkmaları ve buna benzer tepkileri sanata yansımış, sonuçta bu akım doğmuştur. En güçlü temsilcisi Salvadore Dali‘dir.

14.POP ART
II. Dünya savaşından sonra meydana gelen köklü değişimlerin bir getirisidir. Tüketimi çekici hale getirmek için reklamlar, renkli afişler, hatta resimli dergi ve romanlar kullanılmaya başlanır. Pop Art Sanatı tüketime yardımcı
bir reklam aracı olarak doğar, gelişir. Claes Oldenburg bu sanatın öncüsü olmuştur.

KAYNAKLAR:
Semra Deniz, Selim Aydos, Sanat Tarihi, Ankara 1993
Adnan Turani, Dünya Sanat Tarihi, TİB Yayınları, Ankara, 1983

Bu yazı toplamda 374, bugün ise 0 kez görüntülenmiş.

Sanatçının kendi resimlerine yeniden baktığı ve kendi dilini irdelemeye giriştiği yeni resimlerden oluşan bu sergide Takmaz`ın bilinen figüratif çalışmalarının yanı sıra kağıt işleri de yer alıyor… Kare Sanat Galerisi’nde açılacak olan sergi 03 Kasım – 26 Kasım 2009 tarihleri arasında sergilenecek.

Kaya Özsezgin sanatçı hakkında şunları söylüyor; Tuncay Takmaz’ın  renkli karalamalardan ve resim  notlarından büyük tuvallere aktardığı kompozisyonları, alaycı bir günlükler yığınıdır deyim yerindeyse. Bu günlükleri  “okumak”  isteyenlerin, ellerinde bir de görsel sözlük bulundurmalarına gerek yoktur…

Özgün ve yaratıcı olma iddiası taşımamakla beraber, böyle bir iddiayı içinde gizleyen renkli ve uçuk resimleriyle, 1990’lı yılların ortalarından bu yana dikkat çeken Tuncay Takmaz,  bohem görünüşü ve geçerli kuralları yıkma yönündeki yarı uysal  yarı agresif  tutumuyla,  meslekten gelmeyen kişileri kapsayan bir  sınıflandırma modeli içinde yer almıyor. Şiir yazıyor ve bir yayınevini yönetiyor.  Atölyesinin yer aldığı İstiklal caddesine, o caddenin renkli kalabalığına mensup bir kişi olmanın sağladığı olağan tepki içinde oluşturuyor resimlerini. Belki de bundan olacak,  maytap fişeğinin patlamasına benzer bir coşku içinde küçük kâğıt parçaları üzerine çalıştığı resim ayrıntılarını,  kolajlama tekniğiyle organik bir kompozisyon yapısına dönüştürüyor,  kimi yerde bu parçaların sınırlarını dışardan yaptığı müdahalelerle belirli hale getiriyor, kimi yerde de kompozisyon gereği birtakım boya geçişleriyle bağlantılar kuruyor bunlar arasında.

Geçmiş kültürümüze ironik telmihlerde bulunduğu “padişahım çok yaşa” dizisinde olduğu gibi,  eski minyatürlerden aldığı detayları ya da çağdaş sanatın ikonlaşmış ustalarından aktardığı göndergesel yorumları, bu büyük boyutlu kolaj salvoları içinde değerlendiriyor. Karikatüre özgü ayrıntılar içermesi nedeniyle, onun bu çalışmalarını “ironik resim” bağlamında yorumlamak yanlış olmaz sanıyorum. Ancak Tuncay Takmaz’ın,   bu kompozisyonları kurarken içten içe iğneleyici, bir anlamda da eğlendirici göndermelerde bulunduğu göz önüne alınırsa, sosyal mesajlara açık bir yol izlediği de  söylenebilir.

BİYOGRAFİ

Tuncay Takmaz 1975 yılında Şişli İstanbul’da doğdu. Bugüne kadar 25 kişisel sergi açtı,  çok sayıda karma ve grup sergilerine katıldı. Resimleri ulusal ve uluslararası olmak üzere birçok özel koleksiyonda yer aldı. 1997 yılında bir grup arkadaşı ile birlikte Çekirdek Sanat Topluluğu’nu kurdu. 1999 yılında Çekirdek Sanat Dergisi’nin yayımlanmasına öncülük etti ve derginin editörlüğünü yaptı.

Çekirdek Sanat Çağdaş Sanat Sergileri’nin genel koordinatörlüğünü yürüttü, birçok serginin tasarımını gerçekleştirdi. 2000 yılında kendi sanatıyla ilgili metnini Mehmet Ergüven’in yazdığı ilk katalogu yayımlandı, www.cekirdeksanat.com web sitesini oluşturdu ve editörlüğünü üstlendi. 2003-2004 tarihleri arasında askerliğini yaparken “Bu Bir Sanat Eylemidir” başlıklı mektuplar yayınlayarak bir dizi performans gerçekleştirdi. 2005 yılında Beyoğlu İstanbul’da “Çekirdek Sanat Atölyesi’ni kurdu. 2002-2005 tarihleri arasında yazdığı şiirler toplamından geniş bir seçkiyi kapsayan “Unutma Aşk” isimli şiir kitabı yayınlandı. 2006 yılında yaptığı seri resimlerden ve hakkında yazılan metinlerden bir seçkiyi kapsayan ikinci kataloğu yayımlandı.

2007 yılında üçünü kataloğu ( Ekrem Kahraman ile birlikte) yayınlandı. Sanatçının Atölyesi; Düşünce Kültür Sanat Seçkisi’nin Yayın Koordinatörlüğünü üstlendi, www.cekirdekshop.com adresinde online satış sitesi oluşturdu ve Çekirdek Sanat Yayınları’nı kurdu. 2006- 2007 yılları arasında yazdığı şiirler toplamından bir seçkiyi kapsayan “Okunmuyor Aşk” adlı ikinci kitabı yayınlandı. 2009 yılında Kirpi Şiir Dergisi’ni yayınladı, Çekirdek Film’i kurdu ve Durmuş Akbulut yönetmenliğinde “Dünyayı Değiştiren Ressamlar” “Sinemanın İlkleri”, başlıklı dizi belgesellerin yapımcılığını üstlendi, “Camgöz Kitap” adlı ikinci yayınevini kurdu.

Sergi  3- 26 Kasım 20009 tarihleri arasında Pazar ve Pazartesi günleri hariç her gün saat 11:00 ile 19:00 saatleri arasında Kare Sanat Galerisi’nde izlenebilir.

Kare Sanat Galerisi Abdi İpekçi Cad. No:26/9 Nişantaşı

T 212 240 44 48 – 212 230 58 91F 212 219 77 19

Bu yazı toplamda 720, bugün ise 0 kez görüntülenmiş.

Bu yazı toplamda 432, bugün ise 5 kez görüntülenmiş.